مشاور سبز

ترس از شکست در کنکور و راه حل مبارزه با آن

image002

ترس از شکست در کنکور و راه حل مبارزه با آن

ترس از شکست در کنکور یکی از افکار منفی است که همه ی دانش آموزان در دوران آمادگی برای کنکور، ممکن است با آن مواجه شوند‌.

قبولی در کنکور یکی از مهمترین اهداف اغلب دانش آموزان پایه ی دوازدهم می باشد.

به همان اندازه که موفقیت در کنکور میتواند منجر به موفقیت در مراحل بعدی زندگی شود، شکست خوردن در آن نیز احتمالا تاثیر منفی روی آینده داشته باشد.

ترس از شکست در کنکور مثل یک شمشیر دو لبه است، یعنی کمی ترس میتواند موجب تلاش بیشتر شود و در نهایت موجب رسیدن به موفقیت شود‌. در حالی که ترس بیش از حد موجب از دست دادن انگیزه و دلسردی شود.
دلایل ترس از شکست در کنکور:

معمولا مخاطبان این مقاله دانش آموزان کنکوری و یا والدینشان می باشند.

به هر حال اگر کسی بخواهد بر حس ترس از شکست در کنکور غلبه نماید، در مرحله ی اول بایستی علل ایجاد حس ترس را بشناسد‌.

در حقیقت اگر هر داوطلب کنکور بتواند علت ترس خود از شکست در کنکور را پیدا کند، به راحتی میتواند با راهکارهایی مناسب بر این حس منفی غلبه نماید.

دلایل ترس از شکست در کنکور

از دلایل ترس از شکست در کنکور می توان به گزینه های زیر اشاره نمود:

• ترس از مورد قضاوت واقع شدن:

image003

اولین عاملی که ممکن است تاثیر منفی بر روحیه ی داوطلبان کنکور داشته باشد و به نوعی موجب ایجاد حس ترس از شکست در کنکور شود، مشکل قضاوت شدن است‌.

معمولا همه ی دانش آموزان در طول دوران تحصیل یک رقیب دارند. این رقیب تحصیلی ممکن است یکی از بستگان و یا حتی دوستان باشد.

رقابت سالم بسیار سودمند است و موجب موفقیت می شود‌. اما اگر این حس رقابت در مسیر درستی قرار نشود ممکن است موجب ایجاد ترس از شکست در کنکور شود.

معمولا داوطلبان کنکور در منزل و محیط های دوستانه مورد مقایسه و قضاوت قرار می گیرند که عواقب خوبی ندارد.

• ترس به علت عدم شناخت کافی:

دومین دلیلی که موجب ایجاد ترس از شکست در کنکور می شود، عدم شناخت کافی می باشد.

معمولا بیشتر دانش آموزان تصور می کنند تنها روش رسیدن به موفقیت، در قبولی در کنکور خلاصه شده است و فقط با قبولی در آن میتوان به موفقیت رسید.

در حالیکه کنکور فقط یک گزینه برای موفقیت است و راه های دیگری نیز برای موفقیت وجود دارند.

• ترس به علت انگیزه دادن بیش از حد اطرافیان:

انگیزه یکی از علل اصلی موفقیت در هر زمینه ای است و ما تاثیر انگیزه بر موفقیت را به هیچ عنوان کتمان نمی کنیم.

با این حال اگر اطرافیان انگیزه ی زیادی به داوطلبان کنکوری دهند، ممکن است نتایج برعکسی داشته باشد.

برای مثال تصور کنید یک دانش آموز گروه ریاضی در حال آمادگی و درس خواندن برای کنکور می باشد. همه ی بستگان و حتی اعضای خانواده سعی می کنند با گفتن جملاتی مثل خانم/ آقای مهندس، مهندس جامعه و … موجب افزایش انگیزه شوند.

اما این انگیزه ی بیش از حد سبب افزایش استرس و فشار روحی روی داوطلب می شود و به مرور سبب ایجاد حس ترس از شکست در کنکور می شود.

بهتر است با اطرافیان خود در این مورد صحبت کرده و از آنها بخواهید درباره ی کنکور و تلاش کردن زیاد با شما صحبت نکنند.

• ترس به علت حس عذاب وجدان:

معمولا همه ی انسان ها در طول زندگی خود با نگاهی به گذشته، در مورد اتفاقات مختلف و کارهای انجام داده یا نداده احساس تاسف می کنند.

image006

معمولا تعداد بالایی از دانش آموزان کنکوری به دلایل گوناگون، در روزهای اول سال تحصیلی کمی تنبلی می کنند و بقیه ی ایام سال تحصیلی ذهن خود را با تفکر اینکه کم کاری نموده و از رقبا عقب هستند درگیر می نمایند.

اگر فردی بتواند از کم کاری های گذشته ی خود درس بگیرد و در صدد جبران آن تلاش کند، قطعا می تواند موفق شود.

اما اگر دانش آموزی تلاش خود را زیاد نکند و فقط در فکر گذشته و کم کاری هایش باشد، با گذر زمان دچار ترس از شکست در کنکور خواهد شد‌.

راه های مقابله با ترس از شکست در کنکور:

• سعی کنید یک برنامه ریزی اصولی داشته باشید:

یکی از اساسی ترین آیتم های تاثیرگذار در موفقیت در کنکور برنامه ریزی اصولی می باشد.

بیشتر دانش آموزان با اهمیت برنامه ریزی آشنا نیستند و توجهی به آن نمی کنند.

یک برنامه ی اصولی، با توجه به هدف طراحی می شود و تنوع درسی و انعطاف پذیری بالایی دارد.

برای مقابله با ترس از شکست در کنکور و بهره مندی از یک برنامه ی درسی مطلوب، حتما سعی کنید به یک مشاور تحصیلی کارآزموده مراجعه نموده و از وی راهنمایی بگیرید.

هیچ کس به جز یک مشاور نمیتواند نقاط قوت و ضعف شما را تشخیص داده و بسته به آنها بهترین برنامه ی مطالعه را تنظیم نماید.

• انتقاد کردن و خود سرزنشی را کنار بگذارید:

اگر در درسی پایه ی علمی قوی ندارید، خود را سرزنش نکنید. بلکه سعی نمایید با مطالعه ی مستمر آن را به یکی از نقاط قوت خود تبدیل کنید.

از مقایسه کردن نمرات و وضعیت خود با دیگران به شدت پرهیز نموده و سعی نمایید در مقایسه با وضعیت قبلی خود پیشرفت نمایید.

همواره این نکته را در نظر بگیرید شما منحصر به فرد هستید و ضعف در یک درس، به معنی شکست خوردن نیست.

برای اینکه در ابتدای کار انگیزه ی بیشتری داشته باشید و ناامید نشوید، بهتر است از درس هایی شروع کنید که در آنها قوی هستید. شروع کردن از درس های آسان اعتماد به نفس را افزایش داده و موجب کاهش ترس و استرس می شود.

• رژیم غذایی خود را تغییر دهید:

image007

هر آنچه می خوریم، روی عملکرد بدن و ذهن تاثیر می گذارد. مواد غذایی سالم و مفید میتواند موجب حفظ آرامش شود.

برای مقابله با استرس و ترس شکست در کنکور سعی کنید غذاهایی سرشار از امگا 3، ویتامین C و آهن مصرف کنید.

تا حد ممکن سعی نمایید از خوردن غذاهای چرب و شور و تنقلات ناسالم پرهیز نمایید.

همچنین نوشیدن آب به میزان کافی موجب مقابله با بی حوصلگی و دیگر احساسات منفی می شود.

• خوب بخوابید:

معمولا بیشتر دانش آموزان تصور می کنند در کنکور کسی موفق می شود که ساعت مطالعه ی بالا و حداقل میزان خواب را داشته باشد.

اینکه صبح زود از خواب بیدار شوید و شب ها تا دیر وقت مشغول مطالعه باشید، شاید در روزهای نخست خوشایند باشد، اما با نزدیکتر شدن به کنکور موجب خستگی بیش از حد، بی حوصلگی، استرس و ترس از شکست در کنکور می شود.

یک خواب شبانه ی کامل تاثیر بسیار مثبتی روی ذهن دارد و موجب آرامش و حفظ انگیزه می شود.

سعی کنید تمامی فعالیت های روزانه و درس خواندن خود را به نحوی تنظیم نمایید که در طول شبانه روز 6 تا 8 ساعت بخوابید.

همچنین تا حد ممکن سعی نمایید بین تایم های مطالعاتی استراحت کوتاه مدتی داشته باشید. استراحت کوتاه مدت موجب آرامش خیال می شود. اگر ذهن نتواند به آرامش برسد احساساتی مثل ترس و اضطراب به سراغتان خواهد آمد.

• به میزان کافی درس بخوانید:

اگر با ترس از شکست در کنکور مواجه هستید و احساس می کنید در گذشته کم کاری کرده اید بهترین راه جبران، خوب درس خواندن است.

فکر کردن به گذشته هیچ فایده ای نخواهد داشت و موجب می شود زمان حال را نیز از دست بدهید.

اگر در حال حاضر ساعت مطالعه ی پایینی دارید، بهتر است به طور ناگهانی ساعت مطالعه ی خود را افزایش ندهید.

توصیه ی ما به این دسته از داوطلبان این است که روزانه نیم ساعت ساعت مطالعه را افزایش دهند.

بهتر است تمامی افکار منفی خود را کنار بگذارید و از زمان حال به بهترین نحو استفاده نمایید.

• روش ها و تکنیک های تست زنی را یاد بگیرید:

image010

یکی از دلایلی که موجب نگرانی دانش آموزان می شود، عدم تسلط به روش ها و تکنیک های تست زنی است.

برای تست زنی روش های مختلفی وجود دارد. از جمله روش های رایج و موثر در تست زنی، تست زنی آموزشی، زماندار، سنجشی و پوششی می باشد.

برای اینکه کامل انواع روش ها و تکنیک های رایج تست زنی را یاد بگیرید، می توانید از یک مشاور تحصیلی کمک بگیرید.

• حداقل در یک آزمون آزمایشی شرکت کنید:

شرکت در یک آزمون آزمایشی مناسب باعث می شود آموخته های خود را مورد سنجش قرار دهید. همچنین بهتر است بعد از شرکت در آزمون آزمایشی به جای اینکه فقط به رتبه و تراز اهمیت دهید، برای تحلیل آزمون نیز ارزش قائل شوید.

تحلیل آزمون بلافاصله پس از آزمون میتواند منجر به تثبیت آموخته ها و رفع اشکال شود.

علاوه بر این شرکت در یک آزمون آزمایشی موجب قرار گرفتن در شرایط کنکور می شود و تا حد زیادی موجب برطرف شدن ترس از شکست در کنکور می شود.

• خلاصه نویسی کنید:

یکی از دلایلی که موجب ترس از شکست در کنکور می شود، این است که دانش آموزان تصور می کنند مطالبی را که قبلا خوانده اند، فراموش نموده اند.

اگر دانش آموزی بتواند در طول سال تحصیلی به طور مستمر خلاصه نویسی نماید، به ندرت ممکن است دچار احساس فراموشی شود.

علاوه بر اینکه خلاصه نویسی دروس موجب درگیر شدن مستیم ذهن می شود، شما یک منبع کامل از نکات کلیدی هر درس دارید و می توانید در مواقعی که حس می کنید مطلبی را فراموش کرده اید به سراغ آن بروید.

• در فواصل مشخص، دروس را مرور کنید:

بعد از خلاصه نویسی آنچه اهمیت دارد، مرور مطالب است.

در طول ماه سعی کنید به نوعی برنامه ریزی کنید که علاوه بر مطالعه ی مطالب جدید، یک تا دو روز را به مرور مطالب مطالعه شده اختصاص دهید.

این مرورهای کوتاه مدت باعث می شوند مطالب قبلی را به خاطر بسپارید و بر حس ترس خود غلبه کنید.

• با والدین خود صحبت کنید:

صحبت کردن با افراد نزدیک خانواده می تواند تاثیر بالایی در مقابله با ترس داشته باشید.

می توانید با یکی از اعضای خانواده ی خود صحبت کنید و ترس ها، استرس ها و نگرانی های خود را با وی در میان بگذارید.

هم صحبتی با یک فرد دلسوز می تواند تاثیر مثبتی در روحیه ی شما داشته باشد.

سخن پایانی:

image012

در پایان باید بگوییم ترس از شکست در کنکور ممکن است عواقب جبران ناپذیری داشته باشد.

به جای اینکه ذهن خود را با ترس پر کنید، سعی کنید بر این حس منفی غلبه کنید و در مسیر موفقیت گام بردارید.
در کنار کمک گرفتن از مشاور تحصیلی، سعی کنید برای درس خواندن از دروس آسان شروع کنید و سعی کنید به تدریج به سراغ دروس دشوارتر بروید.

امید خود را هرگز از دست ندهید و به طور مستمر تلاش کنید.

در مسیر کنکور آنچه مهم است تلاش و عملکرد شماست، پس اجازه ندهید ترس از رتبه و عدم قبولی منع تلاش شما شود.

همچنین فراموش نکنید عدم قبولی در کنکور، پایان همه چیز نیست و راه های دیگری برای جبران آن وجود دارد.

 
 
مهدی براتی

استاد مهدی براتی

کارشناس ارشد مشاوره و روانشناسی، نویسنده کتاب 10 جهش طلایی تا رتبه 100، و دارای 15 سال سابقه در زمینه مشاوره کنکور

این مطلب را به اشتراک بگذارید

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.